विकी वेलिंगकर

१४४० व्होल्टचा झटका

तमिळ-तेलुगू-हिंदी असा त्रिभाषिक प्रवास करून आलेला ‘गेम ओवर’ पाहिला आणि मी प्रसन्नपणे आश्चर्यचकित झालो. गेमिंगची संपूर्ण संकल्पना चित्रपटात इतक्या चलाखीने गुंफली होती की थ्रिलर आणि साय-फाय यांच्या मिश्रणाने मला Edge of Tomorrow सारख्या हॉलिवूड चित्रपटांची आठवण झाली. पण लक्षात घ्या, मी ‘फक्त’ आश्चर्यचकित झालो होतो. होय, ‘फक्त’.

कारण नंतर मी ‘विकी वेलिंगकर’ हा मराठी चित्रपट पाहिला, आणि मला सरळ ४४० व्होल्टचा झटका बसला. प्रसन्न आश्चर्य वगैरे सगळं बाजूला; केस उभे, डोळे गोल, आणि हात आपोआप गालावर.

PANEL 1

२मराठीत टाइम-ट्रॅव्हल? खरंच?

मराठी चित्रपटात टाइम-ट्रॅव्हल हा विषय असणं हेच मुळात धक्कादायक आहे. आपल्याकडे काळाचा प्रवास म्हणजे साधारणपणे फ्लॅशबॅक: नायक खिडकीबाहेर बघतो, पडदा धूसर होतो, आणि आपण थेट १९७२ च्या जत्रेत. पण इथे काळ खरोखर फिरतो, आणि तोही नीट हाताळलेला. धक्क्यावर धक्का!

PANEL 2

चित्रपटाची एक चांगली गोष्ट म्हणजे त्याने स्वतःला शुद्ध थ्रिलरच्या कोठडीत कोंडून घेतलं नाही. कथा Groundhog Day आणि Edge of Tomorrow यांचं क्रॉस-ब्रीड म्हणून आखली आहे. त्यात विनोद आहे, थोडा सस्पेन्स आहे, थोडा थ्रिल आहे. थोडक्यात, मसाला मोजून-मापून टाकलेला. आणि सगळ्यात महत्त्वाचं: उगाच फालतू रोमान्स नाही. स्वित्झर्लंडमध्ये गाणं नाही, पावसात साडी नाही. कथा आपल्या मध्यवर्ती थीमला फेव्हिकॉलसारखी चिकटून राहते.

३बारा तास, दहा अटेम्प्ट

कथेच्या केंद्रस्थानी आहे विकी वेलिंगकर (सोनाली कुलकर्णी): एक struggle करणारी कॉमिक (व्यंगचित्र) आर्टिस्ट, जी घरातूनच घड्याळांचं दुकानही चालवते. घड्याळं विकणारी मुलगी आणि घड्याळातच अडकणारी मुलगी; नशिबाचा विनोद याहून चांगला लिहिता येणार नाही.

एका दिवशी तिच्या हातात एक खास घड्याळ येतं. ते मनगटावर चढवलं, आणि विकी बारा तासांच्या टाइम-लूपमध्ये अडकली. लूपमध्ये एक मास्कवाला मारेकरी तिच्या मागावर असतो. तिचा मृत्यू झाला की लूप रीसेट: विकी पुन्हा जैसे थे, लूपच्या सुरुवातीला, अंथरुणात, तोच फोन, तीच टॅक्सी, तेच भांडणारे लोक.

PANEL 3

पण हे ‘अमर्याद’ नाही. तिच्याकडे एकूण दहा अटेम्प्ट आहेत. त्या आत मारेकऱ्याला शोधून संपवायचं; नाहीतर तिचाच ‘गेम ओवर’. व्हिडिओ गेम खेळणाऱ्यांना हे समीकरण लगेच कळेल: दहा लाइफ, शून्य सेव्ह पॉइंट, आणि बॉस फाइट कुठे आहे ते माहीत नाही.

प्रत्येक पुनरावृत्तीत कांद्याचा एक थर सोलला जातो. एकेक करून सस्पेन्स उघडत जातो, आणि डोळ्यांत पाणी येईल तेवढ्यात लक्षात येतं की मुख्य सस्पेन्स अजून शेवटच्या थरासाठी राखून ठेवलाय. कांदा प्रामाणिक आहे; शेवटपर्यंत रडवतो.

PANEL 4

४आई आजी आणि ब्लू झोन

चित्रपटातल्या सगळ्या व्यक्तिरेखा उत्तम रंगवल्या आहेत. पण बक्षीस द्यायचंच असेल तर ते जातं ‘आई आजी’ला. ही आजी जपमाळ ओढत नाही, ती मोबाईलवर चिकन डिनर शोधते.

जेव्हा आजी गंभीर चेहऱ्याने जाहीर करते, “ओह माय गॉड, ब्लू झोन येत आहे!”, तो क्षण शुद्ध epic आहे. ज्यांनी PUBG खेळलं आहे त्यांना कळेल की ब्लू झोन म्हणजे मृत्यू जवळ येतोय; आणि ज्यांनी खेळलं नाही त्यांना कळेल की आजी आपल्यापेक्षा जास्त अपडेटेड आहे. (वर उजवीकडचं ब्लू झोन! बटण दाबून पाहा. आजीने खास सांगितलंय.)

PANEL 5

आर्ची-परश्या, PUBG, डॅमबिस अशा tropes असलेलं हे लिखाण समकालीन आणि खूप मजेदार आहे. संवाद ऐकताना वाटतं, लेखकाने व्हॉट्सअॅप फॉरवर्ड्स आणि कट्ट्यावरच्या गप्पा दोन्ही नीट वाचून मगच पेन उचललं आहे.

५विज्ञान कमी, अक्कल जास्त

चित्रपटाची आणखी एक चांगली गोष्ट: विज्ञान समजावण्यात तो वेळ घालवत नाही. बऱ्याच भारतीय साय-फाय चित्रपटांमध्ये विज्ञानाचं स्पष्टीकरण इतकं विचित्र असतं की ते ऐकून न्यूटन सफरचंद परत झाडावर लावून येईल. नाहीतर ते सरळ भूत, जादूटोणा, तांत्रिक यांच्यावर अवलंबून राहतात आणि संकल्पनेचा पार मजाक होतो.

हा चित्रपट मात्र असं गृहीत धरतो की आपण पुरेसे साय-फाय चित्रपट पाहिले आहेत आणि टाइम-लूप म्हणजे काय हे आपल्याला माहीत आहे. व्हाइटबोर्डवर आकृत्या नाहीत, “क्वांटम” शब्दाचा अतिरेक नाही. जास्त explaining नसल्यामुळे आपलं cringing वाचतं, आणि पॉपकॉर्न शांतपणे संपतो.

“तुम्ही जा, मी मरून येते.”

पण चित्रपटाची सगळ्यात सुंदर गोष्ट म्हणजे त्याचा साधेपणा. उदाहरणार्थ, लकी आणि आजी यांचे वारंवार मृत्यू पाहून विकी गोंधळून जाते. इतर कुठला चित्रपट असता तर इथे पंचवीस मिनिटांचा भावनिक ड्रामा झाला असता. विकीला मात्र सोपा उपाय सापडतो: ती दोघांनाही शहराबाहेर, म्हणजे क्लायमॅक्सबाहेर, पाठवून देते. उगाच तंटा नको. इतकी practical नायिका मराठी पडद्यावर विरळाच.

PANEL 6

६एकच गोष्ट राहिली: पोस्ट-क्रेडिट सीन

चित्रपटात एकच गोष्ट missing आहे. ती असती तर चित्रपट कित्येक लेव्हल वर गेला असता.

चित्रपटाच्या शेवटी, Marvel चित्रपटांसारखा एक पोस्ट-क्रेडिट सीन असायला पाहिजे होता. श्रेयनामावली संपते, थिएटरमधले दिवे लागतात, लोक चपला शोधू लागतात... आणि तेवढ्यात पडद्यावर विकी. ती घड्याळाची बॅटरी रिचार्ज करते, लूप चोवीस तासांसाठी रीसेट करते, आणि मागे जाऊन तिच्या मैत्रिणीला, रॉकेट ताईला, वाचवते. फक्त तीस सेकंद. हा सीन असता तर त्याच्यापुढे डेडपूलसुद्धा फिका पडला असता. आत्ता तो फक्त धक्क्यात गालावर हात ठेवून बसलाय.

PANEL 7

चित्रपटाने तो सीन दिला नाही. म्हणून आम्ही देतोय. श्रेयनामावली संपेपर्यंत थांबा:

७पाहायचा का?

वेळ मिळाला तर नक्की पहा. आणि हो, क्लायमॅक्स कदाचित तुमच्या आवडीस उतरणार नाही. पण थोडा वेळ दिलात तर लक्षात येईल की तोच क्लायमॅक्स, त्याच्या त्या थोड्याशा अविश्वसनीयपणामुळे, आणखीनच मजेदार वाटतो. त्यात एक भन्नाट वेडेपणा आहे. आणि तो वेडेपणा आवडला नाही, तर काळजी करू नका: तुमच्याकडेही अजून नऊ अटेम्प्ट शिल्लक आहेत.